Anlamdaş ve eş anlamlı kelimelerin tanımları ve örnekleri nelerdir?



Eş Anlamlı Sözcükler (Eş Anlamlı Kelimeler)

Aynı varlık ya da kavramı karşılayan farklı sözcüklere “eş anlamlı sözcükler” denir. Eş anlamlı sözcüklerin yazılışla rı farklı, anlamları ise aynıdır. Eşanlamlı sözcükler aynı kavra mı karşılar, birbirinin yerine kullanılabilir; aralarında hiçbir anlam farkı yoktur. Genellikle bir dile başka dillerden gelen sözcükler ile o dilin kendi söz varlığında ki sözcükler arasında eş anlamlılık görülür.

Eş Anlamlı Kelimelere Örnek

  1. ev-konut,
  2. imtihan-sınav,
  3. mektep-okul,
  4. hürriyet-özgürlük,
  5. bellek-hafıza,
  6. cevap-yanıt,
  7. kıla-vuz-rehber,
  8. amaç-gaye-hedef-maksat,
  9. kaybetmek-yitirmek

sözcükleri aynı anlamda kullanıldığında eş  anlamlıdır.

Eş Anlamlı Kelimelerin Kullanılışı

Ancak bir sözcüğün başka bir sözcükle eşanlamlı olup olmadığını cümledeki kullanımına göre belirlemek da ha doğru olur. Örneğin “kara” sözcüğünün eş anlam lısı “siyah”tır.
Ancak;

* “Onun gibi kara gün dostu adam az bulu nur.”

cümlesinde “kara” sözcüğünün eş anlamlısı “si yah” değil, “kötü”dür.

* “Bu soruların tıpkısını geçen yılki sınavda da sor muşlar.”
* “Bu kalem, benim masamdakinin aynısıydı.”

Bu cümlelerde geçen “tıpkısı” ve “aynısı” sözcükleri aynı anlamdadır.

* “Odasındaki el dokuması, değerli halıları toplamış.”
* “Kıymetli eşyalarını ayrı bir kutuya yerleştirmiş.”

Bu cümlelerde geçen “değerli” ve “kıymetli” sözcük leri Eş Anlamlı kelimelerdir.

* “O eskiden güçlü bir çocuktu.”
* “Pehlivanlardan kısa boylu olanı daha kuvvetliydi.”

Bu cümlelerde geçen “güçlü” ve “kuvvetli” sözcükle ri anlamdaş sözcüklerdir.

Eşanlamlılık farklı sözcüklerin aynı anlama gelmesiyle olabileceği gibi, aynı sözcüğün farklı cümlelerde aynı anlama gelmesiyle de olabilir. Örneğin “batmak” söz cüğünü farklı cümlelerde kullanalım:

I. Ülkenin en ünlü turizm şirketi batmış.
II. Çamurda oynayan çocuğun üstü başı batmış.
III. Onun bu sözleri bana battı.
IV. Kayıklardan biri gölün bu bölümünde batmış.
V. Okyanusta çarpışan gemiler batmış.

“Batmak” sözcüğü I. cümlede “iflas etmek”, II. cüm lede “kirlenmek”, III. cümlede, “dokunmak, rahatsız etmek” anlamında kullanılmıştır. IV. ve V. cümlede ise “bir sıvının üstündeyken içine gömülmek” anlamın da kullanılmıştır. O halde bu cümlelerde “batmak” sözcüğünün sadece IV. ve V. cümledeki kullanımları anlamdaş sözcüklerdir.

Eş Anlamlı Sözcükler ve Örnek Cümleler

  1. güçlü – kuvvetli
  2. değerli – kıymetli
  3. beyaz – ak
  4. öykü – hikâye
  5. duygu – his
  6. yıl – sene
  7. konuk – misafir
  8. bencil – egoist
  9. ayrım – fark
  10. ayrıntı – detay
  11. öğretmen – muallim
  12. öğrenci – talebe
  13. dil – lisan
  14. görev – vazife
  15. sınav – imtihan
  16. ad – isim
  17. dize – mısra
  18. deneyim – tecrübe
  19. armağan – hediye
  20. yanlış – hata
  21. soru – sual
  22. uslu – akıllı
  23. okul – mektep
  24. sözcük – kelime
  25. basınç – tazyik
  26. kişi – şahıs
  27. gezi – seyahat
  28. gezgin – seyyah
  29. özverili – fedakâr
  30. nur un eş anlamı ışıktır

O eskiden güçlü bir çocuktu.
Güreşçimiz rakibinden daha kuvvetli.

Annesine çok değerli bir hediye almış.
Kıymetli eşyalarını bir kutuya yerleştirdi.

O yıllarda köyümüzde mektep yoktu.
Okul, kişiyi pek çok yönden eğitir.

Öğretmenlik mesleği, deneyim kazandıkça sevilir.
Bu işte tecrübe kazanmak yıllar alır.

Geçen ay izlediğim filmin adı bir türlü aklıma gelmiyor.
Çocuk doğmadan isim kavgasına başladınız.

Manilerde asıl duygu, son iki dizede verilir.
İki mısradan oluşan nazım birimine beyit denir.

Eş Anlamlı Kelimeler

  1. Görünüş= Zevahir
  2. Becerikli= Maharetli veya usta
  3. Başarı= Muvaffakiyet
  4. Egemenlik= Hükümranlık veya hâkimiyet
  5. Bayındırlık = İmar
  6. Doğa-Tabiat,
  7. Muallim-Öğretmen,
  8. Okul-Mektep,
  9. Şart-Koşul,
  10. Cebren-Zorla
  11. Yorum > Tefsir
  12. Bakış > Nazar
  13. Haber > Bilgi
  14. yaren=arkadaş
  15. akran=yaşıt
  16. yar=sevgili
  17. Ablak= Yayvan ve dolgun
  18. Şölen= Ziyafet
  19. Cengaver= Şavaşçı
  20. Bildirge= Beyanname
  21. Söyleşi= Sohbet

Pagination for Multi-page posts ~~~ -->